Zorgboek Pijn op de borst (angina pectoris)

Angina pectoris
Angina pectoris wil zeggen dat een aantal kransslagaderen deels is vernauwd. Deze voorzien uw hartspier van bloed. Als uw hartspier meer bloed nodig heeft - bijvoorbeeld bij inspanning, als uw hart harder moet pompen - wordt er niet voldoende bloed aangevoerd omdat de slagaderen zijn vernauwd. Dat leidt tot ‘pijn op de borst'.

Diagnose
Pijn op de borst laat zich vrij eenvoudig vaststellen: het is een herkenbaar patroon. Bovendien worden andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten (zoals overgewicht, roken en hoge bloeddruk) in kaart gebracht. Samen vormen deze risicofactoren uw ‘risicoprofiel'.

Behandeling in grote lijnen
De behandeling bestaat uit twee delen. Het eerste is: aanvallen voorkomen en zo nodig behandelen. Het tweede is: andere risicofactoren behandelen. Dat laatste betekent vaak ook dat u gezonder moet gaan leven.

Een aanval
Bij een aanval krijgt uw hartspier te weinig bloed. U kunt een aanval proberen te voorkomen door uitlokkende factoren uit de weg te gaan, zoals inspanning of een zware maaltijd. Als u toch een aanval krijgt, gebruikt u medicijnen (‘pilletje onder de tong').

Klachten voorkomen
Een aanval van pijn op de borst wordt uitgelokt door bepaalde omstandigheden, zoals inspanning, stress of hevige emoties. Soms kunt u deze voorkomen.

Medicijnen
Medicijnen spelen een belangrijke rol bij de behandeling van pijn op de borst. Er zijn verschillende soorten medicijnen, elk met een eigen plaats in de behandeling en eigen kenmerken, zoals de bijwerkingen. Hier vindt u een overzicht.

Omgaan met medicijnen
Medicijnen zijn veilig en effectief als u ze verantwoord gebruikt. Daarover vindt u hier meer informatie. Onderwerpen zijn onder meer veilig medicijngebruik, langdurig medicijngebruik, omgaan met bijwerkingen en combinaties van medicijnen.

Dotteren, bypass
Soms zijn de kransslagaderen in zo'n slechte staat, dat ingrijpen nodig is. Dotteren wil zeggen dat de vernauwde aderen van binnenuit worden opgerekt. Een bypassoperatie wil zeggen dat er een omleiding wordt gemaakt langs het slechte deel van uw aderen.

Risicoprofiel
Angina pectoris betekent dat u een grotere kans hebt op een hartaanval en andere hart- en vaatziekten. Dit risico wordt ingeschat aan de hand van uw risicoprofiel: alle zaken die bij u de kans op een hart- of vaataandoening groter maken. Er bestaan veel verschillende risicofactoren, bijvoorbeeld een ongezonde leefstijl en bijkomende problemen zoals een hoge bloeddruk, een hoog cholesterol of diabetes. Uw risicoprofiel vormt de basis van uw behandeling.

Stoppen met roken
Roken maakt de kans op een hart- of vaataandoening groter. Het advies is dus: stoppen met roken. Stoppen met roken is deels een kwestie van wilskracht, deels van een goede aanpak. Daarover vindt u hier praktische informatie. Onderwerpen zijn onder meer de begeleiding, nicotinevervangende middelen en medicijnen, en het omgaan met ontwenningsverschijnselen.

Gezond eten
Wat betekent gezond eten precies? Hier vindt u een praktische uitleg van de regels die het Voedingscentrum over gezond eten heeft opgesteld.

Afvallen
Overgewicht maakt de kans op hart- en vaataandoeningen groter. Speciale diëten helpen doorgaans niet om af te vallen, althans niet op langere termijn. De beste manier om af te vallen is om minder calorierijk te eten en meer te bewegen. Hier leest u hoe u dat kunt doen.

Bewegen
Bewegen helpt u om fitter te worden en de kans op hart- en vaataandoeningen kleiner te maken. Het is wel van belang op een verantwoorde manier te bewegen. Hier krijgt u praktische adviezen.

Omgaan met stress
Stress jaagt onder meer de bloeddruk op, en daarmee de kans op een aanval van pijn op de borst. Het beste middel tegen stress is geregeld te ontspannen. Hier leest u wat stress is, wanneer het schadelijk is, en wat u kunt doen om schade te voorkomen.

Verhoogd cholesterol
Hoog cholesterol kan een oorzaak zijn van pijn op de borst. Dat komt omdat het bijdraagt aan slagaderverkalking. Het wordt behandeld met een gezondere leefstijl en medicijnen.

Hoge bloeddruk
Hoge bloeddruk kan een oorzaak zijn van pijn op de borst. Dat komt omdat het bijdraagt aan slagaderverkalking. Het wordt behandeld met een gezondere leefstijl en medicijnen.

Diabetes
Diabetes kan een oorzaak zijn van pijn op de borst. Dat komt omdat het bijdraagt aan slagaderverkalking. Het wordt behandeld met voedingsadviezen, een gezondere leefstijl en medicijnen.

Gevoelens en gedachten
Het bericht dat u angina pectoris hebt, kan een flinke schok zijn: u bent 'opeens' hartpatiënt. Iedereen reageert op een andere manier, maar er zijn wel overeenkomsten in hoe mensen het bericht verwerken. Daarover gaat deze tekst. Onderwerpen zijn gevoelens als angst, schuldgevoel, somberheid.

Partner en naasten
Als uw partner of iemand anders in uw naaste omgeving angina pectoris heeft, dan heeft dit ook gevolgen voor u. Soms geeft dat problemen. Hier vindt u daar een aantal voorbeelden van. U leest ook hoe u problemen kunt voorkómen of oplossen.

Seksualiteit
Door angina pectoris is het seksleven soms minder goed. Dat kan verschillende oorzaken hebben, zoals de angst dat de inspanning en opwinding een hartaanval kunnen uitlokken. Welke problemen kunnen er ontstaan en wat kunt u doen om ze te voorkómen of op te lossen?

Werk
Veel mensen met angina pectoris kunnen gewoon blijven werken. Soms zijn er wat aanpassingen nodig, van het werk zelf of van de werktijden. Uw werkgever is verplicht u hierbij te ondersteunen. Als u solliciteert, bent u niet verplicht uw angina te noemen, tenzij dit direct van belang is voor het werk.

Hulpverlening
Er is veel hulp voor mensen met angina pectoris. Hier vindt u een overzicht. U krijgt onder meer informatie over de huisarts, de cardioloog, de diëtist en de fysiotherapeut.

Organisaties die u kunnen steunen
Er zijn verschillende organisaties die u kunnen steunen, bijvoorbeeld door het organiseren van lotgenotencontact, door informatie te geven of door cursussen te organiseren waarin u met uw aandoening leert omgaan. Hier vindt u informatie over de Hartstichting, de Hart&Vaatgroep en Hartpatiënten Nederland.

Ziektekosten
Door uw angina pectoris maakt u kosten. Vaak krijgt u deze (deels) vergoed, onder meer via de ziektekostenverzekering, de AWBZ, het Persoonsgebonden Budget, de Wmo, de Bijzondere bijstand en de aftrek van ziektekosten voor de inkomstenbelasting.

Ziekte, werk en inkomen
Uw angina pectoris kan gevolgen hebben voor uw werk en (dus) voor uw inkomen. Onderwerpen in deze tekst zijn onder meer ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en re-integratie.

Achtergrondinformatie
Angina pectoris is een aandoening van de bloedvaten die uw hartspier van bloed voorzien. In deze tekst vindt u (medische) achtergrondinformatie. Onderwerpen zijn de (kleine en grote) bloedsomloop, het hart en slagaderverkalking.

Onderzoeken
Om hartproblemen in kaart te brengen, kunnen verschillende onderzoeken worden gedaan. U vindt hier een overzicht. Beschreven onderzoeken zijn onder meer het ECG (‘hartfilmpje') en coronaire angiografie (‘hartkatheterisatie').

Meer informatie
Wij weten veel over angina pectoris, maar anderen ook. Hier vindt u per deelonderwerp de belangrijkste informatiebronnen: deskundige organisaties, informatieve websites, betrouwbare infolijnen, en goede boeken en brochures.